Με αφορμή τον αποκλεισμό του ΜΩΒ από το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ

 

Στο τελευταίο αντιρατσιστικό φεστιβάλ, η οργανωτική επιτροπή πήρε απόφαση να αποκλείσει τη φεμινιστική ομάδα ΜΩΒ. Εξαιτίας αυτής της απόφασης μια σειρά από οργανώσεις, συλλογικότητες και αγωνιστές αποφασίσαμε να μην συμμετέχουμε στο εν λόγω φεστιβάλ. Η απόφαση αποκλεισμού του ΜΩΒ ήταν η κορύφωση μιας διαμάχης που ξεκίνησε από ένα άρθρο της Σίσσυς Βωβού (στο εξής ΣΒ) με τίτλο «Γένους θηλυκού ή παπάκια;» και την απάντηση στο άρθρο αυτό από την Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη (στο εξής ΑΑΚ). Μετά την απάντηση της ΑΑΚ, ακολούθησαν και άλλες οργανώσεις και συλλογικότητες που κατήγγειλαν το άρθρο της ΣΒ σαν τρανσφοβικό, στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ του 2025 έγινε επίθεση από τρανς γυναίκες στο τραπεζάκι του ΜΩΒ και η κατάληξη ήταν η απόφαση αποκλεισμού του ΜΩΒ από το αντιρατσιστικό φεστιβάλ του 2026.

Τα ζητήματα που τέθηκαν σε αυτήν τη διαμάχη μπορούν να εξεταστούν από διάφορες οπτικές γωνίες. Αυτή που ενδιαφέρει εμάς είναι η οπτική των συμφερόντων της εργατικής τάξης και η πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας από την εργατική τάξη. Σε σχέση με τη συγκεκριμένη διαμάχη, λοιπόν, πρέπει να σημειωθούν τα εξής:

 

1.Η αποθέωση των ατομικών δικαιωμάτων

 

Ο πυρήνας της αντίληψης της ΑΑΚ συμπυκνώνεται στη φράση: «Είναι πολύ μα πάρα πολύ επικίνδυνο να μιλάμε για κατάργηση ανθρωπίνων/ατομικών δικαιωμάτων». Φαίνεται μάλιστα να υπερεκτιμά τις δυνατότητες για ελεύθερη επιλογή που παρέχει ο καπιταλισμός, καθώς γράφει ότι «μιλάμε για γάμο και οικογένεια όταν αυτά επιλέγονται ελεύθερα και ανεμπόδιστα και όχι εξαναγκαστικά», «Πλήρης αποποινικοποίηση της εργασίας στο σεξ και αναγνώρισης δικαιωμάτων των προσώπων που την ασκούν όταν αυτή επιλέγεται ελεύθερα από το ίδιο το άτομο». Στον κόσμο που ζει η ΑΑΚ φαίνεται ότι κάθε άνθρωπος έχει πλήρη ελευθερία επιλογής. Στον πραγματικό καπιταλιστικό κόσμο, όμως, το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας περνάει μια ζωή γεμάτη καταναγκασμούς με πολύ μικρά περιθώρια επιλογής. Η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας περνάει τη ζωή της με τον καταναγκασμό της μισθωτής εργασίας, χωρίς καμία δυνατότητα επιλογής για πολλά από τα ζητήματα που αφορούν τη διαβίωσή του.

Σε έναν κόσμο που ο καθένας έχει ελευθερία επιλογής είναι λογικό να θεωρείται ότι κάθε κατάργηση ατομικού δικαιώματος είναι κάτι πολύ επικίνδυνο. Άλλωστε, σύμφωνα με αυτήν την αντίληψη, ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο με ελευθερία επιλογής για τον καθένα μας. Δυστυχώς, όμως, στον πραγματικό κόσμο, η πορεία προς την απελευθέρωση της ανθρωπότητας περνάει μέσα από την κατάργηση πολλών από τα ατομικά δικαιώματα που η ΑΑΚ θεωρεί ιερά και απαραβίαστα.

Πρώτα απ’ όλα, η απελευθέρωση της ανθρωπότητας περνάει μέσα από την κατάργηση του δικαιώματος της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής και από την κατάργηση του ατομικού δικαιώματος στην οικονομική ελευθερία, δηλαδή, στην ελευθερία κάποιων ανθρώπων να εκμεταλλεύονται οικονομικά άλλους ανθρώπους. Αυτά άλλωστε είναι τα βασικά δικαιώματα που θέλει να υπερασπιστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα όργανά της, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, της οποίας πρωτοβουλία είναι το Diversity Charter Greece (DCG), στο οποίο εργάζεται η ΑΑΚ ως Special Advisor. Καθόλου τυχαία, μάλιστα, επιλέγει να υπογράψει το άρθρο της με αυτήν της την ιδιότητα και όχι με την ιδιότητα της προέδρου του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ). Ένα στέλεχος μιας οργάνωσης που έχει δημιουργήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα μπορούσε να πάρει διαφορετική θέση, πέρα από αυτή που υπερασπίζεται το ιερό δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας, το κορυφαίο ατομικό δικαίωμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (και φυσικά και στο ελληνικό αστικό κράτος).

Η κατάργηση του ατομικού δικαιώματος στην οικονομική ελευθερία είναι προϋπόθεση για να απαλλαγεί η κοινωνία από τη βάσανο της πάλης για την ατομική ύπαρξη. Για να κατακτήσει, δηλαδή, η εργατική τάξη το δικαίωμα σε μια κοινωνία στην οποία θα έχει εξασφαλισμένη την επιβίωσή της και δεν θα κινδυνεύει να πεθάνει στο δρόμο ο κάθε εργαζόμενος που είναι αναγκασμένος να πουλάει την εργατική του δύναμη για να επιβιώσει.

Ας εξετάσουμε όμως, ένα άλλο παράδειγμα: τα ατομικά δικαιώματα σε σχέση με τη θρησκευτική ελευθερία. Ένα κράτος στο οποίο η εργατική τάξη θα κατέχει την εξουσία, δηλαδή ένα εργατικό-σοβιετικό κράτος, θα είναι οπωσδήποτε ένα κοσμικό κράτος στο οποίο η θρησκεία θα είναι αποκλειστικά ιδιωτική υπόθεση. Αυτό σημαίνει, π.χ. για την Ελλάδα, ότι θα έχει πραγματοποιηθεί ο διαχωρισμός κράτους-εκκλησίας, δηλαδή η εκκλησία θα πάψει να έχει οποιονδήποτε ρόλο στα δημόσια πράγματα, ο κλήρος δεν θα μισθοδοτείται από το κράτος, η εκκλησιαστική περιουσία είτε θα κατασχεθεί είτε θα φορολογείται κανονικά, θα εξαφανιστούν οι θρησκευτικές εικόνες από τους δημόσιους χώρους και θα καταργηθεί το μεσαιωνικό άβατο του Αγίου Όρους. Όλα αυτά είναι πολιτικές που απλά λύνουν άλυτα αστικοδημοκρατικά ζητήματα, ζητήματα, δηλαδή, που θα μπορούσαν να έχουν λυθεί και από την αστική εξουσία.

Η σοβιετική εξουσία, όμως, θα επιβάλει τον περιορισμό της θρησκείας στην ιδιωτική σφαίρα και αυτό απαιτεί την κατάργηση ατομικών δικαιωμάτων και την καταπίεση του «θρησκευτικού αισθήματος». Θα πρέπει να απαγορευτεί η επίδειξη θρησκευτικών συμβόλων, όπως και οι δημόσιες θρησκευτικές τελετές. Αυτό σημαίνει ότι θα απαγορεύεται να κυκλοφορούν ιερείς με ράσα, αλλά και καλόγριες με ράσα και γυναίκες με μαντίλες ή μπούρκες. Η φύση της απαγόρευσης για κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και υπηρετεί διαφορετικό σκοπό. Το ράσο είναι σύμβολο εξουσίας, όπως και οι δημόσιες τελετές, η περιφορά εικόνων κλπ. Η απαγόρευσή τους εμποδίζει την οργανωμένη εκκλησία από το να επιδεικνύει την ισχύ της και να απαιτεί από τους πιστούς υποταγή. Φυσικά παραβιάζει το ατομικό δικαίωμα των παπάδων να φοράνε ό,τι επιθυμούν. Και είναι σίγουρο ότι επιθυμούν να φοράνε κάτι που παρέχει και αποπνέει κύρος και δύναμη.

Διαφορετική είναι η περίπτωση της μαντίλας, των ράσων για τις καλόγριες και γενικότερα των ρούχων «σεμνότητας» που επιβάλλει μια θρησκεία. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με επίδειξη ισχύος, αλλά με δήλωση υποταγής. Σύμφωνα με την αντίληψη της ΑΑΚ, δεν υπάρχει πρόβλημα αν μια γυναίκα «επιλέγει ελεύθερα» μια τέτοια ενδυμασία. Φυσικά η ΑΑΚ ζει σε έναν κόσμο που όλοι έχουμε ελευθερία επιλογής. Στον πραγματικό κόσμο, όμως, η επιλογή ενός τέτοιου ενδύματος αποτελεί συνήθως προϊόν άμεσου ή έμμεσου καταναγκασμού: από την οικογένεια, το περιβάλλον ή την κοινότητα.

Το κοσμικό σοβιετικό κράτος πρέπει να αποκρούσει αυτόν τον καταναγκασμό επιβάλλοντας υποχρεωτική κοσμική ενδυμασία. Φυσικά, με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή με τη χρήση της κρατικής ισχύος, καταργεί το ατομικό δικαίωμα των γυναικών που πραγματικά θέλουν να φοράνε αυτά που επιβάλλει η θρησκεία. Το εργατικό κράτος εδώ παίρνει θέση. Θέση υπέρ των γυναικών που θέλουν να απαλλαχθούν από τον θρησκευτικό καταναγκασμό και θέση ενάντια στις γυναίκες που θεωρούν λογικό να ακολουθούν στην καθημερινή τους ενδυμασία τις εντολές που σκαρφίστηκε ένας αγράμματος βοσκός πριν 1300 χρόνια ή αυτές που επέβαλε πριν 1700 χρόνια κάποιος «άγιος» υμνητής της γυναικείας αρετής της παρθενίας. Όμως, είναι οι πρώτες που θα πάνε μπροστά την κοινωνία και όχι οι τελευταίες. Κι εδώ λοιπόν, η κατάργηση ενός ατομικού δικαιώματος είναι κάτι αναγκαίο και προοδευτικό και όχι κάτι «πολύ μα πάρα πολύ επικίνδυνο».

Να σημειωθεί εδώ ότι μια τέτοια απαγόρευση έχει όχι μόνο το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση να την εφαρμόσει ένα κοσμικό κράτος. Ένα αστικό κράτος, όμως, όπως π.χ. το ελληνικό, στο οποίο μια συγκεκριμένη θρησκεία έχει προκλητικά προνόμια, μια τέτοια απαγόρευση (π.χ. της μαντίλας) θα αποτελούσε ρατσιστική πολιτική, καθώς αποτελεί διάκριση σε βάρος μιας θρησκείας και υπέρ μιας άλλης (της επικρατούσας) θρησκείας και πρέπει να βρει το εργατικό κίνημα απέναντι. Το κοσμικό εργατικό κράτος, αντίθετα, θα σταθεί το ίδιο εχθρικό απέναντι σε κάθε θρησκεία.

Η αποθέωση των ατομικών δικαιωμάτων έρχεται σε αντίθεση με τα συλλογικά δικαιώματα της εργατικής τάξης. Μια τέτοια αντίθεση είδαμε την περίοδο της πανδημίας. Οι υποστηρικτές των ατομικών δικαιωμάτων ξεσπάθωσαν εναντίον των μέτρων διαχείρισης της πανδημίας, εναντίον του εγκλεισμού και του υποχρεωτικού εμβολιασμού. Οι φιλελεύθερες θέσεις της ατομικής ευθύνης και της αποθέωσης της ατομικής ελευθερίας και των ατομικών δικαιωμάτων είχαν ισχυρή επίδραση και σε δυνάμεις της Αριστεράς που βρέθηκαν να υπερασπίζονται την ανοσία της αγέλης μέσω της ανεξέλεγκτης διάδοσης του ιού και το ατομικό δικαίωμα του μη εμβολιασμού, συμπίπτοντας με ακραίους φιλελεύθερους, ακροδεξιούς και θρησκόληπτους.

Τα μέλη της εργατικής τάξης, δηλαδή, όσοι πρέπει να εργαστούν για να επιβιώσουν και είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους εργοδότες-καπιταλιστές, έχουν συλλογικά όργανα για να διεκδικούν «δικαιώματα». Τέτοια οργάνωση είναι τα εργατικά σωματεία. Και ο αγώνας για τα δικαιώματα των εργαζομένων από τα σωματεία στηρίζεται στην κοινή θέση των εργαζομένων στην παραγωγή (δεν κατέχουν μέσα παραγωγής, έχουν εκτελεστικό και όχι διευθυντικό ρόλο, πληρώνονται με μισθό/μεροκάματο, κτλ). Στη βάση αυτή, που είναι κοινή για όλους, τα σωματεία, αλλά και οι άλλες εργατικές οργανώσεις, αγωνίζονται για τα δικαιώματα και την κάλυψη των αναγκών των εργαζομένων. Δεν διαχωρίζουν τους εργαζόμενους με βάση τη φυλή, την καταγωγή, την ιθαγένεια, το χρώμα του δέρματος, τη θρησκεία, τις πολιτικές/ιδεολογικές αντιλήψεις και φυσικά δεν διαχωρίζουν τους εργαζόμενους με βάση τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή το φύλο. Αντιθέτως, πρέπει να απαιτούν την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών, αλλά και όσων είναι ομοφυλόφιλοι/-ες ή τρανς ή οτιδήποτε άλλο στην παραγωγική εργασία.

Αντίθετα, η αποθέωση των ατομικών δικαιωμάτων είναι μια νίκη της αστικής ιδεολογίας και επομένως νίκη της αστικής τάξης σε βάρος της εργατικής. Μετατρέπει ένα αγώνα για βασικά ταξικά δικαιώματα σε αγώνα ξεχωριστών ατόμων που έχουν κάποια δευτερεύουσα κοινή ιδιότητα (π.χ. είναι τρανς), δηλαδή, σε αγώνα για δικαιώματα ενός ατόμου ως πολίτη, σε έναν αγώνα που δεν αναγνωρίζει την ταξική κοινωνία ως το βασικό πλαίσιο στο οποίο ζούμε όλοι, αλλά αναγνωρίζει μόνο ένα σύνολο ατόμων/πολιτών με τις δικές τους ατομικές ανάγκες (κατά τη γνωστή ρήση της εκπροσώπου του νέο-φιλελευθερισμού Θάτσερ: «Δεν υπάρχει αυτό το πράγμα που λέγεται κοινωνία. Υπάρχουν τα άτομα…»). Οπότε, από αυτήν τη σκοπιά, ούτε τα ομοφυλόφιλα άτομα, ούτε τα τρανς, ούτε τελικά οι γυναίκες από την πλευρά τους έχουν να περιμένουν τίποτα από τα σωματεία, ούτε τα σωματεία οφείλουν να θεωρούν υποχρέωσή τους να υπερασπίζονται και αυτές τις κατηγορίες εργαζομένων. Έτσι, αντί για τις εργατικές οργανώσεις (σωματεία, πολιτικές οργανώσεις), εμφανίζονται οι οργανώσεις της «κοινωνίας των πολιτών», όπως το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ) ή κατασκευασμένες οργανώσεις από τα αστικά κράτη, όπως η Diversity Charter Greece (DCG). Από αυτές τις οργανώσεις, όμως, δεν έχουν να περιμένουν και πολλά τα μέλη της εργατικής τάξης που είναι ομοφυλόφιλα, τρανς, διεμφυλικά, ή ακόμα και οι γυναίκες. Οι οργανώσεις αυτές δουλεύουν κατά βάση για τους αστούς και τους μικροαστούς.

 

2.Τα δικαιώματα των τρανς και η τρανσφοβία

 

Το άρθρο της Βωβού χαρακτηρίστηκε τρανσφοβικό και η κατηγορία αυτή εμφανίστηκε να έχει το ίδιο βάρος με την κατηγορία του «φασίστα». Η κατηγορία αυτή απευθύνεται μάλιστα συνολικά στη συλλογικότητα «ΤΟ ΜΩΒ» και πάνω σε αυτήν την κατηγορία στηρίχτηκε ο αποκλεισμός από το αντιρατσιστικό φεστιβάλ. Η κατηγορία αυτή στηρίζεται στη θέση ότι η γυναικεία υπόσταση δεν βασίζεται σε μια βιολογική πραγματικότητα, αλλά στο υποκειμενικό αίσθημα κάποιων ανθρώπων. Όποιος, επομένως, δεν αποδέχεται ότι γυναίκα είναι όποιος αισθάνεται γυναίκα και δηλώνει ότι είναι γυναίκα, χαρακτηρίζεται τρανσφοβικός και μπαίνει περίπου στην ίδια κατηγορία με τους ναζί.

Για να μπορούμε να συγκρίνουμε καταστάσεις, η κατηγορία της ομοφοβίας αφορούσε την άρνηση δικαιωμάτων στους ομοφυλόφιλους. Δικαιωμάτων όπως ο γάμος μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών (και οι νομικές συνέπειες που απορρέουν από αυτόν) και η δυνατότητα υιοθεσίας. Η άρνηση αυτών των δικαιωμάτων δεν βασίζεται σε επιχειρήματα, αλλά στην υπεράσπιση «παραδοσιακών αξιών» που συνδέονται με τη δεξιά και την άκρα δεξιά, αν και βρήκαν διακριτική υποστήριξη και από το ΚΚΕ.

Η κατηγορία της τρανσφοβίας, όμως, δεν αφορά όσους είναι αντίθετοι στις διεκδικήσεις των τρανς γυναικών, όπως: η εξάλειψη των διακρίσεων στην εργασία, η ισότιμη πρόσβαση σε επιδόματα και κοινωνική στέγαση, η προστασία από εγκλήματα μίσους, η ιατρική παρακολούθηση από το σύστημα υγείας στις επεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου κλπ, αλλά όσους δεν δέχονται ότι οι τρανς γυναίκες είναι ίδιες με τις γυναίκες που γεννιούνται γυναίκες.

Αυτή η στάση είναι προϊόν ενός ακραίου υποκειμενισμού που έχει βρει εύφορο έδαφος σε αυτό που στις ΗΠΑ ονομάζεται Αριστερά και έχει παράγει εκτρώματα, όπως το ουδέτερο φύλο ή τα δεκάδες διαφορετικά φύλα.

Η πραγματικότητα ωστόσο είναι αντικειμενική, αν και το πως την προσλαμβάνει ο καθένας, και κυρίως, πώς την προσλαμβάνει η κάθε τάξη μέσα σε μια ταξική κοινωνία, διαφέρει. Η αστική τάξη και η αστική συνείδηση, η οποία είναι κυρίαρχη σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί η αστική τάξη, δεν πρόκειται να ξεφύγει από τα όρια που θέτουν οι ανάγκες αναπαραγωγής της αστικής κυριαρχίας. Γι’ αυτό θα έχει την τάση να παραμένει σε κάποια φαινόμενα της κοινωνικής πραγματικότητας και να είναι απολογητική σε σχέση με την αθλιότητα που παράγει η αστική κοινωνία. Η αντικειμενική πραγματικότητα, όμως, είναι ότι υπάρχουν δύο αναπαραγωγικά φύλα και μερικές γενετικές παραλλαγές αυτών στις οποίες κατατάσσονται τα intersex άτομα. Υπάρχουν, επίσης, οι άνθρωποι που μπαίνουν στη διαδικασία να αλλάξουν φύλο. Η αστική ιδεολογία προτιμά να εξαφανίσει την αντικειμενική πραγματικότητα και να μετατρέψει το υποκειμενικό αίσθημα σε κυρίαρχο. Έτσι, εξαφανίζεται όχι μόνο η βασική βιολογική διαφοροποίηση που αφορά εν γένει τα θηλαστικά ζώα (αρσενικό/θηλυκό) αλλά και η βασική κοινωνική/ταξική διαφοροποίηση (εκμεταλλευτής/εκμεταλλευόμενος) που αφορά την ουσία της αστικής κοινωνίας. Δεν είναι, όμως, καθόλου το ίδιο ένας αστός ή μια αστή να είναι ομοφυλόφιλος/-η, τρανς, ή γυναίκα με ένα εργάτη ή εργάτρια να είναι τα ίδια πράγματα. Η διαφοροποίηση ανάμεσα σε αστούς και εργάτες είναι η βασική για το τι δικαιώματα θα έχεις στην πραγματικότητα (και όχι τυπικά) και όχι η διαφοροποίηση ανάμεσα στρέιτ/ομοφυλόφιλους,τρανς, κτλ, ή ακόμα η διαφοροποίηση ανάμεσα σε άνδρες/γυναίκες). Και οι αστοί το ξέρουν αυτό πολύ καλά.

Το ουδέτερο φύλο, τα δεκάδες διαφορετικά φύλα, τα 8 δισ. διαφορετικά φύλα (όπως γράφτηκε κάπου) και η ρευστότητα φύλου αποτελούν εγκεφαλικά κατασκευάσματα που δεν βασίζονται σε καμία αντικειμενική πραγματικότητα. Αν πάρουμε στα σοβαρά αυτές τις νοητικές ασκήσεις, μπορούμε και να τις εξελίξουμε: π.χ., γιατί να μην υπάρχει και ειδομετάβαση (σε αντιστοιχία με την φυλομετάβαση). Δηλαδή, κάποιος που γεννήθηκε άνθρωπος να δηλώνει σκύλος ή γάτα ή καμήλα.

Γράφοντας αυτό το άρθρο μου πέρασε η τρελή ιδέα να ψάξω μήπως αυτό ήδη συμβαίνει. Και ΝΑΙ. ΤΙ ΕΚΠΛΗΞΗ!! Όντως συμβαίνει!! Υπάρχουν πράγματι κάποιοι παλαβοί που δηλώνουν ότι είναι αλεπούδες ή δράκοι. Ονομάζονται otherkin και κάποιοι διεκδικούν και δικαιώματα. Τι θα γίνει άραγε με τα δικαιώματα αυτής της μειονότητας;

Οπότε σαν λογική συνέχεια, έψαξα και για ανθρώπους που νομίζουν ότι είναι φυτά και υπάρχουν ακόμα και τέτοιοι. Δυστυχώς, το να νομίζεις ότι είσαι φυτό θεωρείται ακόμα ασθένεια με το όνομα «Σύνδρομο Cotard» ή «Σύνδρομο του ζωντανού νεκρού» κι έτσι δεν θα έχουμε τη χαρά να αποτελέσουν κι αυτοί κομμάτι του «κινήματος». Ίσως στο μέλλον…

 

3. Η παρένθετη μητρότητα και η πορνεία

 

Τόσο το άρθρο της ΣΒ, όσο και η απάντηση της ΑΑΚ ασχολούνται με τα ζητήματα της παρένθετης μητρότητας και της πορνείας, αλλά αποτυγχάνουν να προσδιορίσουν τις αιτίες που οδηγούν σε αυτά τα φαινόμενα, καταλήγοντας σε μια διαμάχη που αφορά την επιφάνεια των φαινομένων.

Η πορνεία είναι προϊόν της ταξικής κοινωνίας και δεν πρόκειται να εξαλειφτεί ως δραστηριότητα, αν δεν εξαλειφτούν οι αιτίες που τη γεννούν. Η πάλη για την ανατροπή της αστικής κυριαρχίας εμπεριέχει και την πάλη για την εξάλειψη όλων των κοινωνικών παθογενειών που πηγάζουν από αυτήν την κυριαρχία. Φυσικά, το εργατικό κίνημα πρέπει να πάρει θέση σήμερα απέναντι στο φαινόμενο. Αν το καπιταλιστικό παρόν είναι η καλύτερη δυνατή εκδοχή του κόσμου, τότε το μόνο που μας μένει να κάνουμε είναι απλώς να διαπραγματευτούμε τους όρους εργασίας όσων εκπορνεύονται. Αν όμως σχεδιάζουμε ένα καλύτερο μέλλον, χωρίς ιδιωτική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, τότε πρέπει να σταθούμε απέναντι στην, συνήθως, καταναγκαστική επιλογή αυτού του τρόπου βιοπορισμού, να προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε όσες και όσους το επιλέγουν να τους κερδίσουμε στον αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία, να συγκρουστούμε με τους μηχανισμούς που σπρώχνουν άντρες και γυναίκες σε αυτόν το δρόμο. Δεν περιμένουμε από το αστικό κράτος να λύσει το πρόβλημα (όπως φαίνεται να κάνει η ΣΒ), ούτε αποδεχόμαστε την κατάσταση ως προϊόν «ελεύθερης επιλογής» (όπως κάνει η ΑΑΚ). Το εργατικό κίνημα στέκεται απέναντι στη φιλελεύθερη αντίληψη ότι η σεξεργασία είναι απλά μια επιλογή που το κάθε άτομο την κάνει ελεύθερα κι επομένως το κράτος δεν πρέπει να ανακατεύεται. Στέκεται επίσης απέναντι σε πολιτικές καταστολής που στρέφονται ενάντια σε όσους ασκούν αυτό το επάγγελμα. Το εργατικό κίνημα πρέπει να υποστηρίζει πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που απελευθερώνουν από την πορνεία και δημιουργούν επιλογές εξόδου από τα κυκλώματα εκμετάλλευσης του ανθρώπινου σώματος.

Με τα ίδια κριτήρια αντιμετωπίζουμε και το ζήτημα της παρένθετης μητρότητας. Με την εξαίρεση των περιπτώσεων που έχουμε πραγματικά εθελοντική προσφορά μιας γυναίκας να κυοφορήσει το παιδί κάποιου άλλου, η πλειοψηφία των περιστατικών παρένθετης μητρότητας υλοποιείται ως αποτέλεσμα μιας εμπορικής συναλλαγής. Η παρένθετη μητρότητα (στην πλειοψηφία των περιπτώσεων) αποτελεί τον σύγχρονο τρόπο εμπορίας παιδιών και είναι η εξέλιξη των κυκλωμάτων εμπορίας βρεφών που κάθε τόσο αποκαλύπτονται. Στην περίπτωση της εμπορίας βρεφών, αιτία είναι οι ταξικές διαφορές και η φτώχεια που μπορεί να αναγκάζει μια οικογένεια να πουλάει το νεογέννητο παιδί της. Η παρένθετη μητρότητα είναι μια εξέλιξη αυτού του φαινομένου. Η παρένθετη μητέρα πουλάει το ωάριό της και νοικιάζει τη μήτρα της. Η φιλελεύθερη οπτική που εκφράζει η ΑΑΚ προτείνει την πλήρη απελευθέρωση της εμπορικής αυτής δραστηριότητας με το προκάλυμμα της «αυτοδιάθεσης του γυναικείου σώματος». Και η παρένθετη μητρότητα επ’ αμοιβή είναι μια εκδοχή αυτής της αυτοδιάθεσης.

Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί η οικονομία της αγοράς, αυτό που προτείνει η φιλελεύθερη οπτική είναι αυτό που κυριαρχεί και οι όποιες προσπάθειες να παρεμποδιστεί ή να ρυθμιστεί μοιάζουν με πυργάκια στην άμμο που προσπαθούν να σταματήσουν ένα τσουνάμι. Όμως, η απόκτηση παιδιού μέσω παρένθετης μητέρας μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από ανθρώπους που έχουν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν. Αυτούς (αστούς και μικροαστούς) εκπροσωπεί τελικά η άποψη που εκφράζει η ΑΑΚ.

 

4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε γραμμή στο κίνημα

 

Όπως προαναφέρθηκε, η Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη είναι Special Advisor στο Diversity Charter Greece και αυτήν της την ιδιότητα επέλεξε να τονίσει, αναφέροντας την στην υπογραφή του άρθρου με το οποίο απαντάει στη Σίσσυ Βωβού.

Σύμφωνα με τα όσα διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του, το Diversity Charter Greece (DCG) είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που στοχεύει στην προώθηση της διαφορετικότητας σε ελληνικές επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμούς. Ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 2019, «φέρνοντας το ευρωπαϊκό όραμα για ισότητα και συμπερίληψη στο ελληνικό εργασιακό περιβάλλον». Χορηγοί της DCG είναι μια σειρά από μεγάλες επιχειρήσεις και μέλη της περίπου 150 επιχειρήσεις, ορισμένοι ΟΤΑ και κάποιοι φορείς, όπως το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.

Αυτό, επομένως, που εξελίχτηκε σε σχέση με αυτήν τη διαμάχη ήταν το εξής: Μια οργάνωση-μακρύ χέρι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δηλαδή, της «κυβέρνησης» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έδωσε γραμμή για επίθεση στη συλλογικότητα «ΤΟ ΜΩΒ» και αυτή η γραμμή πέρασε, με μια σειρά πολιτικές οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς να συντονίζονται με τη γραμμή του DCG και την οργανωτική επιτροπή του αντιρατσιστικού φεστιβάλ να αποκλείει από τις εκδηλώσεις του τη συλλογικότητα που στοχοποίησε το DCG, δηλαδή, τη συλλογικότητα που στοχοποίησε μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Έχουμε επομένως μια επιτυχημένη παρέμβαση του μηχανισμού της ΕΕ στις γραμμές του κινήματος και αυτό είναι το πλέον ανησυχητικό σε όλη αυτήν την ιστορία. Η επέμβαση της αστικής τάξης και του κράτους της στο εσωτερικό του εργατικού κινήματος είναι μια μόνιμη κατάσταση. Το έχουμε δει επανειλημμένα στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Μέρος αυτών των επεμβάσεων (οι πιο εξόφθαλμες και χοντροκομμένες) καταγράφεται στο βιβλίο του Κώστα Μπατίκα «Συνδικάτα και Πολιτική». Οι προσπάθειες επέμβασης στις εργατικές πολιτικές οργανώσεις είναι τις τελευταίες δεκαετίες πιο συγκαλυμμένες και κυρίως αφορούν τον θεωρητικό προσανατολισμό του κινήματος.

Το υπό εξέταση περιστατικό, αποτελεί την πρώτη –εδώ και δεκαετίες– τόσο εξόφθαλμη προσπάθεια του κρατικού μηχανισμού να ποδηγετήσει το κίνημα. Η οργάνωση-μακρύ χέρι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδωσε κανονικά γραμμή, την οποία ακολούθησαν κάμποσες συλλογικότητες, αλλά και επέβαλε τον αποκλεισμό των διαφωνούντων από μια κινηματική εκδήλωση.

Στο καταθλιπτικό πολιτικό σκηνικό που διαμόρφωσε η ήττα του εργατικού κινήματος τη μνημονιακή περίοδο, αυτό το περιστατικό μοιάζει να είναι απλά ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο του πεθαμένου. Για να αρχίσουμε, όμως, να αντιστρέφουμε αυτήν την ήττα, πρέπει σίγουρα να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τις κινήσεις της αντίπαλης τάξης, να εντοπίζουμε τις προθέσεις της και να διαβάζουμε την πραγματικότητα.

Βασίλης Κουτρής

 

---